Dlaczego to ważne
Program i baza danych rozmawiają ze sobą przez sieć gabinetu. Domyślnie ta rozmowa nie jest szyfrowana - dane pacjentów, opisy wizyt i hasła przechodzą przez sieć w postaci, którą da się odczytać każdym darmowym narzędziem do podglądu ruchu sieciowego. Wystarczy do tego komputer podłączony do tej samej sieci: laptop serwisanta, drukarka z Wi-Fi, urządzenie gościa.
Po włączeniu szyfrowania ten sam ruch staje się nieczytelny dla wszystkiego, co nie jest programem SmartDental. To jedno z zabezpieczeń, o które pyta się przy kontroli dokumentacji medycznej - i jedno z niewielu, które kontrolujący może sprawdzić samodzielnie.
Kogo to dotyczy przede wszystkim: gabinetów, w których program działa na więcej niż jednym komputerze. Jeśli baza i program siedzą na tym samym komputerze i nikt się do niej nie łączy z zewnątrz, dane nie opuszczają maszyny - szyfrowanie i tak warto włączyć, ale nie jest pilne.
Gdzie to znajdziesz
Otwórz Narzędzia → Ustawienia połączenia z bazą i zjedź do sekcji Szyfrowanie połączenia z bazą. Program pisze w niej trzy rzeczy:
- czy serwer bazy w ogóle szyfruje połączenia,
- czy to stanowisko naprawdę łączy się szyfrowanym połączeniem - razem z nazwą użytego szyfru,
- stan pozostałych stanowisk, jeśli w gabinecie jest ich więcej.
Ostatnia informacja jest najważniejsza przy większym gabinecie: to jedyne miejsce, w którym widać, czy obeszło się już wszystkie komputery, czy jeszcze nie. Stan bierze się z ostatniego uruchomienia programu na danym stanowisku.
Przycisk Sprawdź odświeża wszystkie trzy odpowiedzi.
Krok 1: włączenie szyfrowania na serwerze
Ten krok robi się raz na gabinet i wyłącznie na tym komputerze, na którym działa baza danych. Na pozostałych stanowiskach przycisk się nie pojawi - i tak nie miałby czego zmienić.
- Usiądź przy komputerze z bazą danych i otwórz Narzędzia → Ustawienia połączenia z bazą.
- W sekcji Szyfrowanie połączenia z bazą kliknij Włącz szyfrowanie.
- Program powie, ile stanowisk właśnie korzysta z bazy. Włączenie wymaga ponownego uruchomienia serwera bazy, więc te stanowiska stracą połączenie na kilkadziesiąt sekund - najlepiej zrobić to po godzinach przyjęć.
- Potwierdź. Windows poprosi o zgodę administratora - ustawienia serwera bazy leżą w katalogu, do którego zwykły użytkownik nie ma prawa zapisu. Kliknij Tak; jeśli klikniesz Nie, nic się nie zmieni i program o tym powie.
- Program wystawi certyfikaty, zmieni ustawienia serwera i uruchomi go ponownie. Całość trwa zwykle poniżej minuty.
- Na koniec pojawi się okno „Szyfrowanie włączone. Co dalej?" z listą kroków do wykonania na stanowiskach.
Co, jeśli coś pójdzie nie tak: przed zmianą program robi kopię ustawień serwera. Jeśli baza nie wstanie albo szyfrowanie mimo wszystko się nie włączy, ustawienia wracają na miejsce automatycznie, serwer jest uruchamiany ponownie, a program mówi wprost: „Ustawienia serwera zostały przywrócone (…) - szyfrowanie pozostaje wyłączone". Gabinet pracuje dalej tak jak przedtem. Prosimy wtedy o kontakt z serwisem.
Krok 2: przestawienie stanowisk
Włączenie szyfrowania na serwerze niczego jeszcze nie wymusza. Serwer od tej pory potrafi szyfrować, ale to każde stanowisko decyduje, czy z tego skorzystać. Ten krok trzeba powtórzyć na każdym komputerze z programem, łącznie z tym, na którym stoi baza.
Na stanowisku otwórz Narzędzia → Ustawienia połączenia z bazą i w polu Tryb dla tego stanowiska wybierz kolejno:
- Wymagane → Sprawdź → Zapisz → uruchom program ponownie.
- Wróć do tego samego okna i wybierz Wymagane, z weryfikacją serwera → Sprawdź → Zapisz.
Kolejność ma znaczenie. Certyfikat, którym stanowisko rozpoznaje własny serwer, pobiera się przy pierwszym szyfrowanym połączeniu - dlatego weryfikację można włączyć dopiero za drugim razem. Jeśli wybierzesz weryfikację od razu, program sam cofnie się do trybu Wymagane i napisze o tym w oknie; wystarczy wtedy kliknąć Sprawdź i wybrać weryfikację ponownie.
Co znaczą poszczególne tryby
| Tryb |
Co robi |
| Automatyczne |
Ustawienie domyślne, działa tak jak program działał zawsze: szyfruje, jeśli serwer to potrafi, a jeśli nie - łączy się bez szyfrowania. |
| Wymagane |
Bez szyfrowania program się nie połączy. Chroni przed podsłuchaniem ruchu w sieci. |
| Wymagane, z weryfikacją serwera |
Jak wyżej, a dodatkowo program sprawdza, czy po drugiej stronie stoi ten serwer, a nie coś, co się za niego podaje. Docelowe ustawienie dla wszystkich stanowisk. |
Dopóki nie zmienisz tego pola, nic się nie zmienia - stanowisko łączy się dokładnie tak jak dotąd.
Gdy baza działa na innym komputerze
Program rozpoznaje, gdzie stoi baza, i mówi wprost, co zrobić.
Baza na innym komputerze z Windows. Usiądź przy tym komputerze, uruchom na nim SmartDental i kliknij Włącz szyfrowanie - całą konfigurację program wykona sam, dokładnie tak jak w kroku 1.
Baza na serwerze NAS (Synology, QNAP) albo na Linuksie. Skorzystaj z przycisku Przygotuj dla serwera bazy. Program:
- wystawia certyfikaty dobrane do wersji serwera bazy,
- zapisuje certyfikat w bazie, żeby stanowiska mogły go pobrać,
- tworzy gotowy skrypt konfiguracyjny z podstawionymi ścieżkami tego serwera.
Na serwerze zostaje wklejenie jednego bloku w konsoli i ponowne uruchomienie bazy. Potem wracasz do programu i wykonujesz krok 2 na każdym stanowisku - tak samo jak przy bazie na Windows.
Jeśli nie masz dostępu do konsoli NAS-a albo wolisz, żeby zrobił to ktoś inny - prześlij przygotowany skrypt swojej firmie IT albo skontaktuj się z naszym serwisem. Skrypt jest jednorazowy i nie zmienia niczego poza ustawieniami szyfrowania.
Kiedy nie da się tego włączyć
Bardzo stara wersja serwera bazy. Program radzi sobie także ze starszymi wersjami, ale jeśli włączenie się nie powiedzie, ustawienia wrócą na miejsce (patrz wyżej) i sprawa trafia do serwisu.
Kopie zapasowe
Kopia zapasowa i odtwarzanie bazy korzystają z tego samego ustawienia co program. Po przestawieniu stanowiska na tryb Wymagane albo Wymagane, z weryfikacją serwera archiwizacja też zaczyna szyfrować połączenie - nie trzeba nic dodatkowo ustawiać. Warto o tym wiedzieć, bo zrzut bazy to kopia całej dokumentacji gabinetu i wcześniej szedł przez sieć bez żadnego zabezpieczenia.
Patrz też: Kopia zapasowa danych (archiwizacja).
Najczęstsze pytania
Czy muszę to zrobić od razu na wszystkich stanowiskach?
Nie. Stanowiska można przestawiać po kolei, we własnym tempie - te jeszcze nieprzestawione pracują normalnie. Do skutku jednak warto dojść: gabinet jest zabezpieczony na tyle, na ile zabezpieczone jest jego najsłabsze stanowisko. Które zostały, widać w oknie ustawień połączenia.
Czy program będzie działał wolniej?
W praktyce nie. Szyfrowanie kosztuje trochę mocy przy nawiązywaniu połączenia, ale program utrzymuje połączenia otwarte, więc dzieje się to rzadko.
Czy to samo, co kłódka w przeglądarce przy rezerwacji online?
Nie, to dwie różne rzeczy. Kłódka w przeglądarce dotyczy strony internetowej z rezerwacją online. Tutaj chodzi o połączenie wewnątrz gabinetu - między programem na biurku a bazą danych.
Co powiedzieć przy kontroli?
Że połączenia między stanowiskami a bazą danych są szyfrowane protokołem TLS, z weryfikacją certyfikatu serwera. Stan każdego stanowiska widać w oknie Ustawienia połączenia z bazą i można go pokazać na miejscu.
Czy da się to wyłączyć?
Tak - na stanowisku wystarczy wrócić do trybu Automatyczne. Szyfrowanie po stronie serwera zostaje włączone; jego wyłączenie robi serwis.
